Metody oddawania krwi

Metody oddawania krwi

W krwiobiegu dorosłego człowieka krąży około 5-6 l krwi. Częstotliwość, rodzaj i objętość donacji ustala lekarz kierując się ogólnym stanem zdrowia dawcy. Jeżeli nie zaleci inaczej, pobierana jest następująca ilość krwi lub jej składników:

  1. Metoda konwencjonalna — dawca oddaje krew pełną w ilości 450 ml w czasie od 5 do 12 minut. Krew pełna może być pobrana nie częściej niż 6 razy od mężczyzn i 4 razy od kobiety w ciągu roku. Przerwa po oddaniu krwi pełnej wynosi co najmniej 8 tygodni.
  2. Metoda plazmaferezy automatycznej — dawca oddaje tylko osocze (plazmę) w ilości 600 ml w czasie około 40 minut. Osocza metodą automatycznej plazmaferezy można pobrać nie więcej niż 25 litrów w ciągu roku od jednego dawcy. Przerwa po oddaniu osocza wynosi co najmniej 2 tygodnie.
  3. Metoda trombaferezy i leukaferezy — dawca oddaje tylko wybrane elementy komórkowe krwi (płytki w ilości 250-300 ml w czasie 45-60 minut; krwinki białe w ilości 250-500 ml w czasie od 2 do 3 godzin) w odstępach nie krótszych niż 4 tygodnie. Zabiegi trombaferezy i leukaferezy można wykonać do 12 razy w ciągu roku, a przerwa między nimi wynosi co najmniej 4 tygodnie.

Zabiegi aferezy: plazmaferezy i trombaferezy można wykonać miesiąc po oddaniu krwi pełnej. Zabieg leukaferezy wykonuje się tylko na specjalne zamówienie szpitali. Dawca musi poddać się stymulacji farmakologicznej (podanie leków) w celu uzyskania większej ilości granulocytów we krwi obwodowej.

Zależności pomiędzy poszczególnymi metodami oddawania krwi i częstotliwościami ich wykonywania prezentuje tabela poniżej.

Specjalne zalecenia w przypadku dawców poddawanych zabiegom aferezy:

Dawcy oddający składniki krwi metodą aferezy powinni odpowiadać kryteriom stosowanym wobec dawców krwi pełnej. W czasie przeprowadzania wywiadu lekarz szczególną uwagę zwraca na:

  • skłonność do wzmożonych krwawień,
  • objawy mogące wskazywać na zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (szczególnie istotne w przypadku stosowania środków zwiększających objętość osocza, jak np. HES, i/albo stymulacji kortykosteroidami),
  • przyjmowanie leków zawierających kwas acetylosalicylowy (np. aspiryna, polopiryna) w ciągu 5 dni przed zabiegiem trombaferezy,
  • objawy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy (szczególnie w przypadku stosowania stymulacji kortykosteroidami),
  • powikłania występujące podczas poprzednich donacji.

Częstotliwość pobierania krwi i jej składników

W Polsce częstotliwość pobierania krwi określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z roku 2005 ze zmianami z roku 2009 w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi

Mężczyźni

POPRZEDNIA
DONACJA
KOLEJNA DONACJA
Krew
pełna
Osocze Trombocyty Krwinki
białe
Krwinki
czerwone
Krew
pełna
8 tyg.
(nie więcej niż 6 donacji na rok)
30 dni 1 miesiąc 8 tyg. 8 tyg.
(donacja pojedyncza), 3 miesiące (donacja podwójna)
Osocze 2 tyg. 2 tyg.
(nie więcej niż 25 l na rok)
2 tyg. 2 tyg. 2 tyg.
Trombocyty 4 tyg. 4 tyg. 4 tyg.
(nie częściej niż 12 razy w roku)
4 tyg. 4 tyg.
Krwinki
białe
4 tyg. 4 tyg. 4 tyg. 4 tyg.
(nie częściej niż 12 razy w roku)
4 tyg.
Krwinki
czerwone
8 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
8 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
8 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
8 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
8 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)

Kobiety

poprzednia
donacja
KOLEJNA DONACJA
Krew
pełna
Osocze Trombocyty Krwinki
białe
Krwinki
czerwone
Krew
pełna
8 tyg.
(nie więcej niż 4 donacje/rok)
30 dni 1 miesiąc 12 tyg. 12 tyg.
Osocze 2 tyg. 2 tyg.
(nie więcej niż 15 l na rok)
2 tyg. 2 tyg. 2 tyg.
Trombocyty 4 tyg. 4 tyg. 4 tyg.
(nie częściej niż 12 razy w roku)
4 tyg. 4 tyg.
Krwinki
białe
4 tyg. 4 tyg. 4 tyg. 4 tyg.
(nie częściej niż 12 razy w roku)
4 tyg.
Krwinki
czerwone
12 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
12 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
12 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
12 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)
12 tyg. (donacja pojedyncza),
6 miesięcy (donacja podwójna)